Sürdürülebilirlik Sözlüğü

Şirketlerin iklim değişikliği, su ve ormanlar konusundaki performanslarını yatırımcılar ve müşteriler adına açıkladığı küresel raporlama platformu ve derecelendirme sistemi.

AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi. Büyük şirketlerin değer zincirlerindeki insan hakları ve çevresel riskleri tespit edip yönetmesini öngörür.

AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi ve bu direktif kapsamında kullanılan Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları. AB’deki şirketlerin yanı sıra onların tedarik zincirindeki Türk şirketlerini de dolaylı olarak etkiler.

Bir konunun hem şirketin finansal performansına etkisinin (finansal önemlilik) hem de şirketin insanlar ve çevre üzerindeki etkisinin (etki önemliliği) birlikte değerlendirilmesi.

Şirketlerin çevre, iş gücü ve insan hakları, etik ve sürdürülebilir tedarik alanlarında değerlendirildiği, özellikle tedarik zinciri ilişkilerinde talep edilen sürdürülebilirlik derecelendirmesi.

Çevresel (Environmental), Sosyal (Social) ve Yönetişim (Governance) kriterlerinin kısaltması. Yatırımcıların ve paydaşların şirketlerin sürdürülebilirlik performansını değerlendirdiği çerçeve.

Global Reporting Initiative tarafından geliştirilen, şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini raporlamasında dünyada en yaygın kullanılan standartlar.

Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu ve yayımladığı standartlar. S1 genel sürdürülebilirlik açıklamalarını, S2 iklimle ilgili açıklamaları düzenler.

Sera Gazı Protokolü’ne göre emisyonların üç sınıfı. Kapsam 1 şirketin doğrudan kontrol ettiği kaynaklardan (yakıt, araç filosu), Kapsam 2 satın alınan elektrik ve ısıdan, Kapsam 3 ise tedarik zinciri ve ürün kullanımı gibi değer zincirindeki diğer tüm faaliyetlerden kaynaklanan dolaylı emisyonlardır.

Bir şirketin, ürünün ya da faaliyetin neden olduğu toplam sera gazı emisyonunun karbondioksit eşdeğeri (tCO₂e) cinsinden ölçümü.

Belirli bir dönemdeki emisyonların, azaltım düzeyinden bağımsız olarak karbon kredileriyle dengelenmesi. Net sıfırdan daha dar bir kavramdır.

Değer zinciri genelindeki emisyonların bilimsel hedeflerle uyumlu biçimde büyük ölçüde azaltılması ve kalan küçük miktarın kalıcı karbon giderimiyle dengelenmesi.

Şirket ve paydaşları için en kritik sürdürülebilirlik konularının belirlenmesi süreci. Strateji ve raporlamanın temelini oluşturur.

Çalışanlar, müşteriler, yatırımcılar, tedarikçiler ve toplum gibi paydaşların görüşlerinin sistematik biçimde alınması ve şirket kararlarına yansıtılması.

Bilime Dayalı Hedefler Girişimi. Şirketlerin emisyon azaltım hedeflerinin Paris Anlaşması ile uyumlu olup olmadığını doğrulayan kuruluş.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması. Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen gibi ürünlerin AB’ye ithalatında gömülü karbon emisyonlarının raporlanmasını ve fiyatlandırılmasını öngörür.

Çevresel ve sosyal faydası olan projelerin ve şirketlerin finansmanı. Yeşil kredi, yeşil tahvil ve sürdürülebilirlik bağlantılı kredi gibi araçları kapsar.

Faiz ya da maliyet koşullarının, şirketin önceden belirlenen sürdürülebilirlik performans göstergelerine (KPI) ulaşmasına bağlandığı kredi türü.

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları. KGK tarafından ISSB standartları (IFRS S1 ve S2) esas alınarak yayımlanan, belirli şirketler için zorunlu olan raporlama standartları.

Bir şirketin ya da ürünün çevresel faydasının olduğundan daha büyük gösterilmesi. Düzenleyiciler bu konudaki denetimleri giderek artırıyor.